Voedingssupplementenmerken verder gemuilkorfd

15-02-2017

Gezondheidsclaims richting professionals nu ook aan banden gelegd
Er werd altijd vanuit gegaan dat de ‘claimswetgeving’ uitsluitend van toepassing was op informatie voor consumenten en dat uitingen gericht op professionals buiten deze wetgeving vielen. Professionals moesten toch geïnformeerd kunnen worden. Echter heeft het Europese Hof van Justitie recent bepaald dat communicatie die bestemd is voor professionals in de gezondheidszorg óók aan deze wetgeving moet voldoen. De Nederlandse overheid heeft aangegeven dit besluit over te nemen.

Hoe zat het ook alweer met de claimswetgeving?
Informatie over op welke manier een nutriënt in een product bijdraagt aan de gezonde functie van het lichaam wordt ook wel een ‘gezondheidsclaim’ genoemd. Een voorbeeld van een gezondheidsclaim is ‘goed voor het hart’ of ‘draagt bij aan sterke botten’. En zoals u zult weten is sinds 16 mei 2012 Europese wetgeving over gezondheidsclaims van kracht (Europese Verordening nr. 432/2012, ook wel de ‘claimsverordening’ genoemd) waarbij is vastgelegd welke informatie verstrekt mag worden over de werking van bepaalde vitaminen, mineralen en andere nutriënten in producten (op verpakkingen, etiketten, websites en in advertenties, brochures, boeken, etc.). Deze wetgeving is gebaseerd op aanbevelingen van de European Food Safety Authority (EFSA) en omvatte in eerste instantie slechts 222 (inmiddels iets meer) goedgekeurde gezondheidsclaims, terwijl vele duizenden voorgestelde claims waren afgekeurd.

Waarom zijn er zo weinig goedgekeurde gezondheidsclaims?
De voedingssupplementenbranche heeft vóór 2012 jaren de tijd gehad om gezondheidsclaims voor producten of stoffen in te dienen en alle gezondheidsclaims zijn wetenschappelijk getoetst door de EFSA. Voor deze beoordeling hanteerde de EFSA dezelfde strenge normen als die voor geneesmiddelen, terwijl ze er wél vanuit is gegaan dat voedingssupplementen niets genezen maar uitsluitend de gezondheid van gezonde mensen kunnen bevorderen (anders zou een product geregistreerd moeten worden als geneesmiddel). De wetenschappelijke onderbouwing van gezondheidsclaims mocht dan ook niet bestaan uit studies die gedaan zijn op patiënten of mensen met lichamelijke klachten. Veel bewijsmateriaal dat ingediend was bestond echter juist uit klinisch onderzoek bij patiënten om een therapeutische werking aan te tonen. Gezondheidseffecten van voedingssupplementen op gezonde mensen zijn vaak genuanceerder en soms pas na langdurig gebruik meetbaar. Dat maakt dat deze effecten moeilijker aantoonbaar zijn en daarom is er minder wetenschappelijk onderzoek voorhanden op dit gebied. Als gevolg hiervan oordeelde de EFSA dat veel gezondheidsclaims niet sterk genoeg onderbouwd waren en keurde deze af.

Uitzonderingspositie voor ‘botanicals’
Om het nog wat ingewikkelder te maken, is er een aparte categorie binnen de claimswetgeving voor kruiden en andere plantaardige preparaten (de zogenaamde ‘botanicals’). De EFSA heeft nog geen beslissing genomen over hoe de ingediende gezondheidsclaims voor dit type nutriënten beoordeeld dienen te worden. Tot de definitieve beoordeling door de EFSA heeft plaatsgevonden zal het nog mogelijk zijn om onder bepaalde voorwaarden gebruik te maken van ingediende maar nog niet goedgekeurde gezondheidsclaims voor kruidenpreparaten (de zogenaamde ‘on-hold claims’).

Over voedingssupplementen en medische claims
Voedingssupplementen zijn volgens de wet geen geneesmiddelen en kunnen hooguit de gezondheid bevorderen of in stand houden. Om die reden mogen er nooit medische claims gemaakt worden in relatie tot producten in deze categorie. Dat wil zeggen: beweringen die suggereren dat een bepaald voedingssupplement een aandoening of klacht kan voorkómen, behandelen of genezen. (Een bepaald nutriënt kan natuurlijk een therapeutische of geneeskrachtige werking hebben, maar een product moet geregistreerd zijn als geneesmiddel om dit te mogen claimen). Dit gaat zo ver dat in een advertentie of brochure voor een product geen verwijzingen mogen staan naar andere artikelen, studies of websites waar medische claims in voorkomen voor dit product, of ingrediënten in dit product. Een website waarop voedingssupplementen worden verkocht of aangeprezen, mag niet ergens anders op die site medische informatie bevatten over dit product of enig ingrediënt hierin of met een link verwijzen naar een andere website met medische informatie over deze producten of ingrediënten hierin. (Het feit dat u dit soms wel ziet gebeuren, betekent niet dat het mag.) Informatie voor professionals Waar moeten professionals dan hun informatie vandaan halen? Artikelen, brochures of websites mogen informatie verstrekken over de (therapeutische) werking van generieke stoffen (nutriënten), evenals indicaties, contra-indicaties, doseringen, interacties, etc., zolang er (in hetzelfde artikel, in dezelfde brochure, op dezelfde website) maar geen reclame gemaakt wordt voor of verwezen wordt naar een bepaald product. Dergelijke informatiebronnen met orthomoleculaire kennis zijn beschikbaar. Vitals mag alleen geen direct verband leggen tussen haar producten en zulke informatie.

Gevolgen voor productinformatie vanuit Vitals
Nu óók productinformatie richting professionals moet voldoen aan de claimsverordening, betekent dit dat Vitals vanaf heden veel minder mag zeggen over de werking van producten en dat de Compact en Compleet brochures in het vademecum (de rode map) veelal informatie bevatten die niet meer is toegestaan. Voortaan zal Vitals het vademecum dan ook niet meer mogen uitgeven en krijgt u geen Compact en Compleet brochures meer toegestuurd. (Dit betekent overigens niet dat u het vademecum hoeft weg te gooien.) Nieuwe producten zal Vitals voortaan introduceren via e-mail en een nieuw soort brochure. De inhoud hiervan is beperkt tot praktische productinformatie, de unieke kwaliteitsaspecten van het betreffende Vitals-product en, indien aanwezig, uitsluitend de goedgekeurde gezondheidsclaims (zodat u weet welke claims wél zijn toegestaan). Uitgebreide informatie over de werking van nutriënten (die verder gaat dan de goedgekeurde gezondheidsclaims) moet u halen uit brochures of artikelen waar geen producten genoemd worden of op websites waar geen producten genoemd of verkocht worden.